Kap daarmee
‘Kap daarmee,’ zei een docent eens, toen er gedoe was in de klas. De vierdejaarsstudenten van de opleiding Writing for Performance beschouwen dit inmiddels als vruchtbaar schrijfadvies. ‘Als iets tegenzit, denk ik: nee, kap daar gewoon mee!’ In de afgelopen jaren kregen ze het advies om nooit met een lege pagina te beginnen en om door de slechte eerste versies heen te schrijven. Een docent vindt ook dat iedereen een stuk arroganter moet zijn, ‘en daar ben ik het helemaal mee eens!’ Sommige adviezen werden keer op keer herhaald, bijvoorbeeld dat er persoonlijker en kwetsbaarder geschreven moest worden. ‘Ja da-hag dacht ik eerst,’ maar nu wordt het als inspiratie voor het afstudeeronderzoek gebruikt.

Crisissen, schaamte en salsamuziek
Een onderwerp voor het afstudeeronderzoek kan ook ontstaan zijn uit de crisis van een auteur die voor het eerst de filmset bezoekt (en ziet hoe laks er met de tekst wordt omgegaan), of er wordt activistisch gedicht over grote wereldproblemen geschreven. De thema’s van de afstudeeronderzoeken lopen enorm uiteen. Er wordt onder andere onderzocht wat de grens tussen stelen en plagiaat is, het moderniseren van een klassiek stuk, hoe je schaamte kunt inzetten in je werkproces, de manier waarop sensualiteit en walging een lichaam vorm kunnen geven in een toneeltekst, en hoe je de structuren van salsamuziek kunt inzetten als dramaturgie.

Voor het eindonderzoek zijn er enkele richtlijnen, maar deze studenten pakken het groter aan. Zo wordt de positieve impact van films en series op jongeren onderzocht aan de hand van analyses, literatuurbronnen én interviews met jongeren, mediawetenschappers en psychologen. En om te onderzoeken hoe je als schrijver ‘je handen in een tekst kunt krijgen,’ wordt een scenario op een typemachine uitgeschreven.

Werk de buitenwereld ingooien
De afgelopen jaren zijn de vierdejaars studenten Writing for Performance vaker buiten de gebaande paden van de opleiding getreden. ‘Bijna iedereen in deze klas heeft zijn werk al de buitenwereld ingegooid.’ Films werden buiten HKU vertoond, theaterstukken speelden onder andere op een festival langs de oevers van de Waal en in Zaal 3 van Het Nationale Theater, en er is een multidisciplinair collectief opgezet met een student theatervormgeving (‘we zijn twee longen in hetzelfde artistieke lijf’). Een creatief eindwerk wordt ondersteund door nationaal interdisciplinair theater ensemble NITE en het personage Funny Bergman (een hervormde versie van een creatief eindwerk) kan je spotten op festival De Parade.

Het moge duidelijk zijn: de klas zit vol ambitieuze mensen. ‘En dat moedigt elkaar ook aan.’ Ze lezen graag elkaars werk, ook voor externe projecten, en er is geen sprake van concurrentiegevoel. ‘Je merkt al snel dat je helemaal niet in elkaars vaarwater komt. We vormen een gezamenlijke beweging richting individuele kunstpraktijken.’

Hebberig
Voor het creatieve eindwerk wordt onder andere gewerkt aan een animatiescenario, theatrale persona, een dichtbundel, experimentele theaterstukken, speelfilms, en de middeleeuwse tekst Mariken van Nieumeghen wordt omgeschreven tot een theaterstuk over een Turks-Nederlands meisje dat verliefd wordt op de duivel.

Ook de ambities voor na het afstuderen lopen enorm uiteen. De studenten hebben vooral zin om heel veel te doen. ‘Ik ben heel hebberig geworden in het afgelopen jaar, zowel voor mijn eigen werk als dat van anderen. Ik wil alles doen en lezen!’ Ze dromen over het maken van een poppenspel, performances in loodsen, samenwerken met muzikanten of visuele kunstenaars, een flinke reeks films ontwikkelen, als eerste Nederlandse schrijver de Nobelprijs voor de Literatuur binnenslepen en moeder worden. Eén student heeft dat laatste doel al bereikt tijdens haar afstudeerjaar, en wie met deze klas spreekt, twijfelt er niet aan dat de rest ook bereikt zal worden.

Lichting 2025 van de Schrijfopleiding bestaat uit:
Julia Buijs, Koen Dobbelaer, Sem van de Graaf, Aska Hayakawa, Ida Hondelink, Jasmijn Kenselaar, Femkelucia Lindemans van Halewijn, Gigi Müjde, Bibi Roos en Anna op de Weegh.